Nazwa projektu:
Zachowania konsumencko-przestrzenne studentów w rozwoju miast poprzemysłowych

ID projektu:
2016/23/N/HS4/03390

Okres realizacji:
11.07.2017 - 10.07.2020

Zespół:
dr Jakub Zasina (kierownik)
dr hab. Aleksandra Nowakowska, prof. UŁ
przy współpracy z badaczami DIST Politecnico di Torino

Źródło finansowania:
Narodowe Centrum Nauki (konkurs "Preludium 12")

Budżet:
84 060,00 PLN

Umasowienie szkolnictwa wyższego zapewniło miastom dostęp do nowej i licznej grupy konsumentów – studentów – i dlatego wiele ośrodków akademickich przeistoczyło się w ostatnich dekadach w „miasta studentów”. Warto jednak zauważyć, że studenci napłynęli nie tylko do „tradycyjnych” miast uniwersyteckich, ale także do miast zdominowanych niegdyś przez produkcję przemysłową. Dlatego struktury gospodarcze i przestrzenne takich miast coraz częściej rozwijają się za sprawą zaspokajania potrzeb konsumenckich studentów.

W projekcie badawczym pt. "Zachowania konsumencko-przestrzenne studentów w rozwoju miast poprzemysłowych" zrealizowano szeroko zakrojone studium porównawcze dwóch poprzemysłowych miast akademickich – Łodzi w Polsce oraz Turynu we Włoszech. Kluczowe znaczenie przypisano w nim badaniu ankietowemu, w którym wzięło udział 1031 studentów z Łodzi oraz 1048 studentów z Turynu. Badanie to miało na celu określenie roli zachowań konsumencko-przestrzennych studentów w rozwoju obu miast. Analizie poddano trzy wymiary konsumpcji studentów – gospodarczy, przestrzenny i czasowy – na rynkach edukacyjnym, mieszkaniowym, handlowym, transportowym, gastronomicznym oraz usług czasu wolnego.

Wyniki projektu wskazują, że konsumpcja studentów stanowi istotny impuls do rozwoju gospodarczego i przestrzennego miast. Obecność studentów w Łodzi i Turynie nie sprowadza się jedynie do zaspokajania ich podstawowych potrzeb (mieszkaniowych, żywnościowych), ponieważ generuje popyt na liczne, „ponadpodstawowe” usługi, których rozwój jest pożądany w przypadku transformujących się miast poprzemysłowych. Można jednak powiedzieć, że różni studenci korzystają z Łodzi i Turynu na różne sposoby. Wykazano bowiem, że zachowania konsumencko-przestrzenne różnią się między studentami na tle ich pochodzenia geograficznego, miejsca zamieszkania oraz etapu studiów.

Projekt zrealizowano z zamiarem uzupełnienia dotychczasowego stanu badań w trzech obszarach. Po pierwsze, badania ekonomiczne prowadzone nad konsumpcją studentów na ogół umożliwiały jej ocenę jedynie w skali miasta jako całości. Nie pozwalały natomiast ocenić, gdzie i jak często w obrębie miasta konsumpcja ta zachodzi. Dlatego, wykorzystując dorobek badań geograficznych, uzyskano także przestrzenny i czasowy obraz konsumpcji studentów. Po drugie, badania nad oddziaływaniem studentów na rozwój miast zazwyczaj prowadzone były w pojedynczych ośrodkach, co zawężało obraz badanych zjawisk. Zrealizowano zatem studium porównawcze dwóch miast. Po trzecie, konsumpcja studentów była do tej pory badana głównie w „tradycyjnych” miastach uniwersyteckich. Stąd, dzięki zbadaniu konsumpcji studentów w Łodzi i Turynie, poszerzono wiedzę na temat związku między pełnieniem funkcji akademickiej a rozwojem miast poprzemysłowych.

Szczegółowe wyniki prowadzonych badań zostały zawarte na łamach książki pt. "Miasta studentów – miasta konsumentów. Zachowania konsumenckie studentów w rozwoju Łodzi i Turynu", a także w pięciu anglojęzycznych artykułach naukowych. Wnioski płynące ze zrealizowanych badań mogą być natomiast wykorzystane w praktyce gospodarczej przez władze samorządowe i akademickie w miastach, które w goszczeniu populacji studentów upatrują szans na dynamizację swojego rozwoju.